http://pangorselkultur.wordpress.com/2009/10/20/ruzgar-imgesinin-siddeti-rafet-arslan/

Resim sanatı çoktandır bir çöl iklimine mahkum kalmış gibi. Eskinin tekrarı ya da yurtdışında popüler olanın izleği ve benzeri yaratıcılık eksiklikleri bir yana, ‘güncel sanat’ dünyasında eskimiş-gözden düşmüş bir ifade tarzı olarak görülmenin moral bozukluğu hissediliyor. Değişen merkez tarafından tutucu-demode olarak listelenip, hor görülen bunun karşısında küsüp tavan arasına saklanan bir resim. Eskimişliğini sanki kabul etmiş, tozlanmaktan rahatsız olmayan, iddiasızlaşmış, muhafazakarlaşmış bir resim. Şiddetini, yıkıcılığı, yabancılaştırma gücünü yitirmiş, güçten düşmüş bir resim.

Çizdiğim bu olumsuz tablo içinde durmayan imgesinin keskinliği ve deneyciliği körelmemiş yaratıcılar da var. Dünya gezegeni üzerinde hala birçok ressam hiçbir komplekse kapılmadan, yaratıcı ve şiddet gücünden bir şey kaybetmemiş bir resim üretebiliyor. Bu ressamlardan ülkemizde ilk akla düşeni kuşkusuz Necla Rüzgar.

Rüzgar’ın imgesini sadece görülen üzerinden okumaya kalkarsak, kuşkusuz derinlerinde yatan anlamları ıskalayacağız. Çünkü Rüzgar öncelikle tekinsizin ressamıdır, simgesel düzende ifade edilemeyen, bilinçdışının karanlık çatı katlarında gizil kalmış durumlar ile uğraşır. Bilincin ya da dilin oto-sansürüne takılan, bastırılan söylemleri açığa çıkarmaya çabasındadır. Post-modern dünyada tüketim çılgınlığı ve gündeliğin pornografileşmesinin sonucunda gerçeklik terörü dediğimiz yeni bir baskı aşamasına adım atmış durumdayız. Böyle bir zamanda salt görülen gerçekliği resmetmek, dayatılan bir illüzyonu resmetmekten öteye gidemeyecektir. Bu yüzden Rüzgar görülmek istenmeyen, dile gelmeyen, ağza alınmayan, bilinci bastıran mekanizmaları deşmeye uğraşır.

Ev kadınlarının toplaştığı bir ‘gün’ de, anüsüne geçirdiği halkalar ile performans yapan kadını izleyen sıradan insanların verdiği tekinsizliktir bu. Ve okumak için sadece yerel kültürel-ahlaki kodları kullanma kolaycılığına kaçarsak, Lacancı anlamda Gerçek’i ıskalayacağımız, bir tekinsizlik. Bu noktada Rüzgar imgesini, David Lynch filmleri ya da G.J. Ballard’ın öyküleri ile beraber ele almak gerekecektir. Çünkü bu imge gündelik hayatın içine sızmış, sıradan insanlarının sapkınlıklarının, hastalıkların resmini çizer. Bu resmi çizerken de derinden kopup gelen şiddeti aktarmaktan, radikal olmaktan, yasak alanı ihlal etmekten korkmaz.

Ama bu uğraşında popülist, güncel olana hapis, sansasyonel bir tavır takınmaz. Sanatçı olduğu kadar, öğretmen, akademisyendir, öne çıkmadan, gölgelerin içinde kalmayı tercih ederek sanatını icra eder. Kadın, Hozat doğumlu vb güncel kimlik sunumlarından ve bunların sözde sanatsal ifadelerinden kaçınır. İdrak gücü gelişkin bir yaratıcı olarak, kadının içindeki kara deliğe bakmaktan, onunla da radikal bir biçimde yüzleşmekten, sorgulamaktan kaçınmaz. Aksine kurban, töre vb toplumsal- ahlaki baskı araçlarının köklerindeki arketipleri deşer, insan var oluşunun düşkünlüğünü kabul etmekten kaçmaz. Bloody Mary de dudaktan öpüşen başörtülü kadınlar ya da köpek başlı sevişen çiftler de bilinen görüntüleri normal denilen kalıpların dışında olasılıklar içinde sınar. Ve bu denemelerde en uç kıyılara temas eder.

Rüzgar imgesinin şiddetine dair ilk akla gelecek örneklerden biri de ‘aklın uykusu’ resmidir. Benzer dönem çalışmalarındaki gibi bu yapıtta da insan oluş ve hayvan oluş durumları iç içe geçmiştir. Aynı anda saldırgan ve bekçi olan köpek ya da kurban ayininin en temel figürü koyun kafaları, postakileri giyinilen birer melez kimliğe dönüşür. Gündelik gösterinin illüzyonuna dönüşmüş politik kodlar ötesinde iktidar kavramının karanlık dehlizlerine inen Rüzgar imgesi, tek tek her bireyin içindeki iktidarı ifşa eder. Kurbanlık sembolü koyun bedeni iktidarı (ve de psikanalitik dilde baba’nın adını) temsil eden yarı insan mutant canlının üzerindedir. Gördüğümüz yadırgatıcı bir uslupla çizilmiş Anadolu feodal geleneklerinden fırlamış bir ritüeldir. Baba’nın (şeyhin, ağanın, faşist şefin ya da başka bir iktidar figürünün) ayağının yıkanması olarak resmedilir. İki oğlu/marabası/maaşlı kölesi şefin ayaklarını yıkarken, baş örtülü kadın elinde havlu hazır beklemektedir. Kadının tüm bedeni tesettürlüyken, fetiş nesnesi ayakları ise çıplaktır. Bu dönem resimlerinde benzer iktidar-baba figürüne sarılmış, şefkat ya da arzu üreten tebaalar ‘bizden olan 1-2’ resimlerin de işlenmiştir.

‘Kararda söz hakkı’ adlı eserinde ise güçlükle düşürüp kırmamak için bir yumurtayı dışarı sarkmış diliyle taşıyan bir kadın resmedilir. Kadının dilinde taşıdığı toplumsal-ahlaki ödevin sonucu konuşamamak, suskunluğa mahkum olmaktır. Ya da otoritenin demokrasicilik oyunun neticesi insanlara bir yumurtayı kırmama özgürlüğü sunmaktır, bedeli söz hakkını yitirmek olsa da. Fazla özgürlük talep edilirse, bakın ‘kutsal’ yumurta (din yumurtası, ahlak yumurtası ya da en büyük yumurta devlet yumurtası) kırılıp, yok olacaktır. Kişilerin görevi; konuşan, hak talep eden, dövüşen özneler olmak değil; özgürlüğe fit olarak kutsal yumurtaların kırılmamasını sağlamaktır. Bu seriye ait resimler görsellik olarak bana Magritte’i anımsatırken, düşünsel anlamda anti-otoriter tavrından ödün vermezler.

Rüzgar imgesinin bu topraklardaki köklerini de bulmak zor değil. İblislerin dünyasına sızmış üstat Mehmet Siyah Kalem’den, Yüksel Arslan’a bağlanan bir geleneğe kuşkusuz yerleştirilebilir. Bu tespitten de yola çıkıp Rüzgar’ın kendi imgesinin ağırlığını koyduğu bir çeşit Sürrealist resmin yaratıcısı olduğunu söyleyebiliriz. Panic Hareketi diye anılan, başını R. Topor, F. Arrabal ve A. Jodorowsky’nin çektiği Sürrealist akıma yabancı olmayanlara oldukça tanıdık gelecektir Rüzgar imgesi. Sadece bu ruh ortak ortaklığını idrak edenler için değil, hayatın karanlık yüzüne bakmaya cüret eden her gören göze çok şey anlatıyor Necla Rüzgar’ın resmi.

Agustos/Eylül 2009